به گزارش روز چهارشنبه خبرنگار ايرنا از پژوهشکده رويان، پژوهشگران جهاد دانشگاهي اين پژوهشکده، سه سال پس از شبيه سازي موفقيت آميز گوسفند "رويانا" در ايران، اين بار در توليد اولين بز شبيه سازي شده کشور که دانش آن تنها در انحصار تعداد معدودي از کشورها است، به موفقيت دست يافتند.
اين بز زيباي حنايي - سفيد دورگه که به واسطه شکل ظاهري با ديگر بزهاي گله متمايز است ، دوران آبستني 147 روزه خود را در رحم مادر رضاعي سياه رنگ بختياري خود به سلامت طي کرد.
تولد اين بز شبيه سازي شده که از طريق عمل سزارين انجام شد،‌ به دنبال سلسله تحقيقات موفق پژوهشگران رويان و پس از تولد اولين گوسفند شبيه سازي شده (رويانا) که از آرزوهاي ديرينه مرحوم دکتر سعيد کاظمي آشتياني، بود، به تحقق پيوست.
هدف نهايي اين تحقيقات دامنه دار دستيابي به توانمندي داخلي در توليد داروهاي نوترکيب است که براي رسيدن به اين هدف مراحل متعددي بايد طي شود.
* توليد جنين هاي آزمايشگاهي پستانداران با تکنيک هاي لقاح خارج رحمي
يکي از اين مراحل توليد جنين هاي آزمايشگاهي پستانداران با تکنيک هاي لقاح خارج رحمي است. طي اين مرحله تخمک هاي نابالغ از تخمدان هاي کشتارگاهي در آزمايشگاه بالغ و پس از انجام لقاح با اسپرم و طي عملي مرسوم به لقاح آزمايشگاهي (IVF) منجر به توليد جنين هايي مي شود که پس از انتقال به رحم حيوانات گيرنده ، به تولد حيوانات حاصل از لقاح خارج رحمي مي انجامد.
دستاوردهاي پژوهشکده رويان در اين زمينه، تولد انواع مختلف پستانداران مزرعه اي اعم از گاو، گوسفند و بز است.
مرحله ديگر ، توليد جنين هاي شبيه سازي شده است. براي اين کار ، هسته تخمک حاصل از تخمدان هاي کشتارگاهي پس از بلوغ آزمايشگاهي ، خارج مي شود و سپس هسته سلول پوستي حاصل از يک حيوان مورد نظر جايگزين آن مي شود.
جنين هاي حاصل از اين عمل پس از طي دوره هفت روزه کشت آزمايشگاهي به درون رحم حيوانات گيرنده منتقل مي شود که دستاورد پژوهشکده رويان در اين زمينه توليد اولين پستانداران مزرعه اي شبيه سازي شده گاو، گوسفند و بز است.
* توليد جنين هاي شبيه سازي شده
براي توليد جنين هاي شبيه سازي شده، هسته هاي تخمک هاي حاصل از تخمدان هاي کشتارگاهي پس از بلوغ آزمايشگاهي، خارج مي شود و سپس هسته سلول پوستي حاصل از يک حيوان مورد نظر جايگزين آن مي شود. جنين هاي حاصل از اين عمل ، پس از طي دومره هفت روزه کشت آزمايشگاهي به درون رحم حيوانات گيرنده منتقل مي شود که دستاورد پژوهشکده رويان در اين زمينه تولد اولين پستانداران مزرعه اي شبيه سازي شده گاو، گوسفند و بز است.
علي رغم بيش از چهل مورد آبستني موفق گاو شبيه سازي شده ، دو تولد زودرس اتفاق افتاده است.
* توليد رده هاي سلولي تراريخت حاوي ژن tPA
مرحله ديگر براي دستيابي به توانمندي داخلي در توليد داروهاي نوترکيب با استفاده از فن آوري شبيه سازي ، توليد رده هاي سلولي تراريخت حاوي ژن tPA است.
در اين راستا ژن، tPA پس از جداسازي از ژنوم انساني و تغيير ساختاري ژنتيکي ، درون سلول مورد نظر وارد مي شود،
به گونه اي که ژن مورد نظر در ارايه ژن هاي دخيل در شيرواري قرار گيرمد. پس از طي مراحل شبيه سازي ، جنين هاي تراريختي به وجود مي آيد که قابل انتقال به رحم حيوانات گيرنده جهت توليد حيوانات شبيه سازي شده تراريخت با توان توليد داروي ضد سکته قلبي tPA در شير است.
سلول هاي تراريخت در پژوهشکده رويان با موفقيت، توليد و خالص سازي شده و اميد است طي روند شبيه سازي بتوان در آينده نزديک شاهد تولد موجودات تراريخت مورد نظر بود.
در پژوهشکده رويان پروژه توليد حيوانات تراريخت در گاو پايه گذاري شده و موفقيت هايي نيز حاصل شده است، اما به دليل طولاني بودن دوره آبستني گاو که همراه با مشکلات متعددي است و نيز هزينه هاي بالاي شبيه سازي گاو، ادامه پروژه در گونه بز دنبال شده است.
بر اساس اطلاعات موجود تاکنون فقط در چند کشور معدود از جمله آمريکا، انگلستان، کانادا و چين شبيه سازي بز انجام شده، و پژوهشگران جهاد دانشگاهي در پژوهشکده رويان اميدوارند با سعي و تلاش و نيز حمايت مسئولان، پروژه توليد داروهاي نوترکيب نيز از اين طريق به نتيجه برسد.